تبلیغات
دانشنامه علوم تجربی - اهمیت محیط زیست در اسلام
 
دانشنامه علوم تجربی
درخت تو گر بار دانش بگیرد به زیر آوری چرخ نیلوفری را
درباره وبلاگ


با عرض سلام
من محمود دره زرشكی دبیر علوم تجربی ناحیه 2 استان یزد هستم وبه شما خوش آمد می گویم . این وبلاگ جهت یادگیری آسان علوم دوره راهنمایی طراحی شده و شامل مطالب علمی و خلاصه درسها و نمونه سوالات مختلف می باشد. امیدوارم برای همه ی كاربران گرامی مفید واقع شود. منتظر انتقادات و پیشنهادات سازنده تان هستیم .

مدیر وبلاگ : محمود دره زرشكی
نظرسنجی
كیفیت مطالب و عملكرد این وبلاگ را چگونه ارزیابی می كنید ؟








دراسلام به محیط زیست سالم و عدم تخریب آن توجه زیادی شده است. در آیات قرآن به قوانین و مقرراتی اشاره شده است كه متضمن نظم و توازن هستی و موجودات عالم طبیعی است و آدمی مكلف به رعایت آنهاست. تصرف انسان در حدی مجاز است كه قدر اندازه ی آن ملاك عمل قرار گیرد و تغییرات در پدیده ها سبب از بین رفتن گونه های طبیعی نشود. بخشی از آیات قرآنی درباره ی موجودات طبیعی و محیط زیست است.

 بقیه را در ادامه مطلب بخوانید

 

از مجموع آیات قران صد و نود و هشت مورد با مضامین محیط زیست ارتباط دارد كه صد و چهل و پنج مورد مكی و پنجاه و سه مورد مدنی است. لفظ زمین (ارض) چهارصد و چهل و چهار بار در قرآن آمده است كه نود و هشت مورد، شامل شصت و پنج آیه ی مكی و سی و سه آیه مدنی، به مسائل محیط زیست مربوط می شود.
غیر از آیاتی كه لفظ «ارض» آمده است، صد آیه ی دیگر در مورد محیط طبیعی و زیستی است.
از صد و چهارده سوره، سی و یك مورد با نام های طبیعی و حیوانات است. همچنین ارجاع انسان به طبیعت و خلقت از خاك به كرات در قرآن مورد توجه قرار گرفته است. پدیده های طبیعی در قرآن به عنوان آیات الهی و نشانه های قدرت خداوند نام برده شده اند. كوه ها با عنوان جبل، جبال و رواسی و درختان و ستارگان سیارات و حیوانات دریایی و فوائد آن ها و جنگل ها و مراتع در كتاب مبین آمده است. اهتمام به حفظ محیط سالم در روایات پیامبر(ص) و ائمه (ع) مورد توجه قرار گرفته و مومنین را به شغل هایی، مثل كشاورزی و دامپروری تشویق كرده اند.
در آیات الهی و روایات پیشوایان دین گرایش به رفتار نابهنجار و نهی از اعمال نابهنجار زیست محیطی با عناوین پرهیز از فساد در زمین، نهی از اسراف كاری، شكر نعمت و تاثیر آن در فزونی نعمت دیده می شود. در دستورات دینی آنچه در سالم سازی محیط موثر باشد، عبادت محسوب می شود و آلوده كردن محیط، گناه و رفتار غیر اخلاقی شمرده می شود.
نظافت محیط شهری
نظافت محیط زندگی اجتماعی انسان ها كه شهر یا روستا است، در روایات و سیره ی پیامبر(ص) مورد توجه قرار گرفته است. یثرب قبل از ورود پیامبر (ص) آبادانی زیادی نداشت و پس از هجرت، مدینه ی متمدن شد. ایجاد جایگاه مداوای بیماران و وجود مكان هایی برای افراد غریبه و مسافر و مهمان خانه هایی برای مهمانان و نمایندگانی كه از ملل دیگر به خدمت پیامبر (ص) می آمدند، در زمان آن حضرت انجام شد.
علاوه بر امر به موارد فوق در محیط زندگی شهری در احادیث، رسول خدا برای آلوده نشدن محل زندگی منهیاتی هم دیده می شود:
قال رسول الله (ص) «ایاكم و الجلوس فی الطرقات»؛ از نشستن در كوچه و خیابان ها و محل عبور مردم بپرهیزید و همچنین می فرماید: «اتقوا اللعانین: قالوا و ما اللعانان یا رسول الله؟ قال (ص): الذی یتخلی فی طریق الناس او فی ظلهم».از آدم های ملعون دوری كنید گفتند: ای رسول خدا ملعونین چه كسانی هستند؟ فرمود: كسی كه در خیابان و كوچه یا سایه ادرار كند».
از دیدگاه پیامبر خاتم (ص) برداشتن سنگ و چوب و هر چیزی كه سر راه مردم در كوچه  و خیابان باشد، كار با ارزش و یك نوع صدقه است و این را خطاب به ابوذر اعلام فرموده است: و اما طتك الحجر و الشوكه و العظم عن الطریق لك صدقه...».
حقیقت این است كه اگر به سنت و سیره ی رسول خدا در سلامت محیط زیست عمل كنیم، محیط زندگی مسلمانان بهترین و پاك ترین و تمیزترین محیط های زندگی شهری و روستایی خواهد بود. عمل به آنچه پیامبر اعظم درباره ی نظافت فردی و اجتماعی فرموده اند، می تواند ظاهر جذاب و در خورشان جامعه ی اسلامی پیشرفته را به نمایش بگذارد.
آنچه امروزه بشر به آن رسیده است، در شریعت پیامبر (ص)قرن ها قبل مورد توجه قرار گرفته است.
فضای سبز و درختكاری
فضای سبز و درختان چه به صورت فردی و چه در اجتماع زیستی خود به صورت جنگل، یكی از مهم ترین نظام های حیات بخش انسان محسوب می شوند. ارزش های بی شمار درخت باعث شده است كه در باورهای مذهبی و فرهنگی برخی از مردم جهان به حد پرستش برسد. درختان، وفادارانه خدمات بی دریغ خود را به بشریت عرضه می كنند و در مقابل، انسان همواره موجودیت آن ها را در سطحی گسترده مورد تهدید قرار داده است. توجه به اعتقادات و باورهای مذهبی یكی از راه های جلوگیری از تخریب جنگل ها و حفظ محیط زیست است.
در قرآن، درختان و گیاهان نماد قدرت خداوند هستند و انسان از طریق تفكر در آن ها به قدرت لایزال الهی پی می برد. در این كتاب مقدس پیامبر خاتم، درخت وسیله ای برای اطعام و بهره وری و معیشت انسان در راه رسیدن به كمالات معنوی و هدایت به سوی خداوند معرفی شده است. همچنین قرآن از درخت زیتون به شجره ی مباركه یاد كرده است و خداوند به درخت و آنچه از آن به دست می آید، سوگند یاد كرده است.
از پیامبر (ص) و ائمه (ع) درارزش درخت و ثواب درختكاری روایات زیادی ثبت شده است. هر میوه ی درخت یك صدقه است؛ یعنی، تا زمانی كه درخت، میوه بدهد، صدقه ای برای صاحب آن محاسبه، خواهد شد. این مضمون در روایات پیامبر(ص) تاكید شده است كه می فرماید: «ما من مسلم یغرس غرسا او یزرع زرعا فیاكل منه انسان او طیر او بهیمه الا كانت له به صدقه».
در اهمیت گل و گیاهان خوشبو، در حدیثی از پیامبر (ص) بوییدن گل، استشمام رائحه ی نبوت و رسول الهی شمرده شده است، و می فرماید: «من اراد ان یشم رائحتی فلیشم الورد الاحمر»؛ هر كس می خواهد بوی مرا استشمام كند، باید گل سرخ را ببوید».
در روایات به كاشتن نهال گیاهان و درختان حتی در آخرین لحظات عمر جهان طبیعت و قبل از برپایی قیامت تاكید شده است؛ چنانچه می فرماید: «اذا قامت الساعه و بید احدكم فسیله فان استطاع الا تقوم حتی یغرسها فلیفعل»؛ «اگر عمر جهان پایان یابد و قیامت برسد و نهالی در دست داشته باشید و به قدر كاشتن آن فرصت دارید، باید آن را بكارید».
اوج اهمیت دادن اسلام و پیامبر اعظم(ص) به درختكاری و ایجاد فضای سبز و سلامت محیط زیست تا آنجاست كه كاشتن نهال بر نماز و عبادت و راز و نیاز انسان با خداوند ترجیح داده شده است و لذا می فرماید: «اگر نهالی در دست داشته باشم و وقت نماز رسیده باشد، ترجیح می دهم اول نهال را بكارم، بعد نماز بگزارم». این سخن بیانگر مكلف بودن مومنین به اخلاق صحیح زیست محیطی است، همان طور كه به نماز و عبادت مكلف هستند.
نهی از قطع درختان
علاوه بر اوامر و تشویق هایی كه در نهال كاری ذكر شده است، در سیره و گفتار پیامبر(ص) و ائمه (ع) موارد فراوانی یافت می شود كه مردم را، از تخریب فضای سبز و قطع درختان نهی كرده است. این سنت و سیره، بر گرفته از قرآن كریم است كه مصداق فساد در زمین را از بین بردن حرث و نسل می داند. مقصود از نسل شامل انسان ها، حیوانات و پرندگان است و حرث، گیاهان به معنای عام مراد است. در سیره ی نظامی پیامبر(ص) قبل از شروع جنگ، مواردی را به لشكریان متذكر می شد كه یكی از آن ها قطع نكردن درختان دشمن است.
در سخنان پیامبر (ص) از آتش زدن زراعت و درختان یا از بین بردن آن ها به وسیله ی آب نهی شده است: «لا تحرقوا النخل و لا تغرقوه بالماء و لا تقطعوا شجرا مثمره و لا تحرقوا زرعا». «درخت نخل را آتش نزنید و با آب، ویران نكنید و درختان میوه دار را قطع نكنید و مزرعه ها را نسوزانید». در حدیث دیگری قطع درخت را موجب نزول عذاب الهی دانسته اند. بشر پیشرفته قرون اخیر با قطع درختان و از بین بردن جنگل ها و فضای سبز زمینه ساز بحران زیست محیطی و عذاب الهی شده است و تنها راه خلاصی انسان ها از مشكلات بازگشت به اصول اخلاقی و سنت و سیره ی انبیاء الهی و به ویژه رسول خاتم (ص) است.
به پیروی از سخنان پیشوایان دین، در احكام و دستورات دینی هم به حفظ محیط و فضای سبز توجه شده است. مثل این حكم فقهی: در موقع تخلی، نشستن روبه روی باد و در جاده و خیابان و كوچه و درب خانه و زیر درختی كه میوه می دهد، مكروه است.




نوع مطلب : نكات تربیتی و اخلاقی علوم، 
برچسب ها : اهمیت محیط زیست،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

کد تقویم

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت